MARIJA BISTRICA

Przy wspominaniu Mariji Bistricy wszyscy będą jako pierwsze myśleć o pielgrzymce do cudownej Matki Boskiej Bystrzyckiej. Rocznie odwiedzi Mariję Bistricę około 800.000 pielgrzymów. Oni wszyscy przychodzą dla duchowej odnowy, dla oddania się Matce Bożej, podziękować za wysłuchane modlitwy, lub po prostu oddać pokłon Królowej Chorwatów. Sanktuarium Matki Boskiej Bystrzyckiej miało zawsze ważne miejsce w życiu religijnym chorwackich ludzi.
Figurka Matki Boskiej z małym Jezusem według ustnych przekazów, najpierw się znajdowała  w kaplicy Maryi na wzgórzu Vinski vrh, niedaleko od Mariji Bistricy. Kiedy nadeszli Turcy, aż do Konjščiny  (3 km od Vinskiego vrha), a ówczesny proboszcz przeniósł rzeźbę Matki Boskiej Bystrzyckiej z kościoła na wzgórzu Vinski vrh do bystrzyckiego kościoła parafialnego św. Piotra i Pawła, i pochował go pod chórem, aby uratować od zniszczenia. 15 lipca 1684 rzeźba Matki Boskiej Bystrzyckiej została odkryta z inicjatywy zagrzebskiego biskupa Martina Borkovića, i ustawiona na głównym ołtarzu kościoła Bystrzyckiego między rzeźbami św. Piotra i Pawła. Od tego dnia trwają nieustannie pielgrzymki do Mariji Bistricy, a zostałe zapisane też liczne i niesamowite wydarzenia, które są rozpoznawane dopiero po pomnikach świadków i wiarygodnych badaniach.

Chorwacki Sabor (parlament) w 1715. rok podnosi wotywny ołtarz , a w 1731 roku biskup Branjug poświęcił  nowy kościół i zmienił nazwę miejscowości, w Marija Bistrica. Dziesiejszy wygląd kompleks kościelny uzyskuje w 1883 roku,  po rekonstrukcji projektem architekta Hermana Bollea. Nad wnętrzami pracowali najpopularniejszy chorwaccy artyści. Papież Pius XI w 1923 roku  nadał sanktuarium tytuł i prawa bazyliki (basilica minor). Złote korony podarowali w 1935 roku arcybiskupi Stepinac i Bauer w imieniu narodu chorwackiego. Wobec jego religijnych i narodowych znaczeń, sanktuarium Marija Bistrica została przez chorwacką Konferencję Episkopatu uznana za chorwackie narodowe Sanktuarium Matki Boskiej Bystrzyckiej w 1971 roku  i 13 lipca przypada święto Matki Boskiej Bystrzyckiej. Na rocnicę 300 lat sanktuarium i 1300 lat chrześcijaństwa 9 września 1984 roku na Narodowym  kongresie eucharystycznym zgromadziło się 400 000 wierzących

W okresie feudalizmu, feudalny majątek Bistrica miał kilka właściciel, a najbardziej znany byli: namiestnik królewski Slavoniji Dionizije, Nikola Ludbreški, namiestnik Ivan Čus, bracia Bradač, Ivan Horvat, Mihael Konjski, rodzina Kerečenji, Juraj pl. Malenić, hrabia Petar Keglević, hrabia Baltazar Patačić, hrabowie  Drašković, hrabia Petar Sermage i na końcu baron Lazar Hellenbach.

PAŁAC HELLENBACH

Niedaleko od Mariji Bistricy, na drodze w kierunku Zlatar Bistrica, ogrodem ukryty od widoku, znajduje się przepiękny pałac w którym mieszka rodzina Hellenbach. To jest jeden z nielicznych pałaców w Chorwackim Zagorju i w Chorwacji w którym się jeszcze zachowała ciągłość mieszkania  i zachowało wnętrze jakie było w poprzednim wieku wieku.  W Mariji Bystrzycy znajduje się parterowy klasycystyczny pałac z portykiem na głównym, zachodnym przedzie.

Skromna i elegancka klasycystyczna koncepcja przodu, ale i ogólny układ, umieściły ten pałac wśród najcenniejszych i najpiękniejszych pałaców w Chorwacji. Dowodem tego jest jego przynależność do wysokiej kategorii zabytków I / O.

Pierwsze ślady istnienia szkoły w Mariji Bistricy zostały znalezione w kościelnych dokumentach z roku 1590. Do 1862 roku szkoła mieściła się  w domu prywatnym, kiedy za  zalecaniem bystrzyckiego  kapłana Mirka Tumpića i ówczesnych członków rady gminnej zebrane zostają fundusze na budowę budynku szkolnego.

W połączeniu z edukacją rozwija się i sztuka muzyczna, a najbardziej zasłużony dla rozwoju muzycznego był nauczyciel Lovro Ježek, który w 1852 roku organizuje lokalną muzykę, która oprócz przerwy w czasie wojny działa do dziś. A ku  jego czci, kulturalno -artystyczne społeczeństwo w Mariji Bistricy nosi jego imię.

Kościół bystrzycki i dom parafialny zawsze były miejscem gromadzenia chorwackich patriotów, a wcześniej i intelektualistów "ilyryjskiego ruchu", i w domu parafialnym została podejmowana decyzja w sprawie ustanowienia "Maticy Ilirske", która została "Maticą Hrvatską". W Mariji Bistricy Lisinski skomponował pierwszą chorwacką operę "Miłość i zawiść", a tutaj powstała i pobudka " Ptak prosto leci powietrzem "( „Prosto zrakom ptica leti“)

W pobliżu kościoła – bazyliki z cudowną figurką Matki Boskiej Bystrzyckiej  znajduje się wzgórze "Kalwaria" ze stacjami drogi krzyżowej, a każda  z nich jest sama w sobie cennym dziełem sztuki słynnych chorwackich rzeźbiarzy. Nabożeństwo  drogi Krzyżowej z zapalonymi świecami jest niezapomnianym przeżyciem dla każdego odwiedzającego

Za wgórzem Kalwarii, w oazie spokoju, znajduje się klasztor sióstr karmelitanek bosych. Kamień - fundament klasztoru poświecił Ojciec Święty podczas 900 rocznicy diecezji zagrzebskiej 11 września 1994 roku w Zagrzebiu, a 11 września 1995 roku położył go kardynał Franjo Kuharic w fundamenty nowego Karmelu w Mariji Bistricy.
Sam pomysł wzniesienia tu klasztoru sióstr karmelitanek pochodzi od błogosławionego Alojzija Stepinca z 1941 roku. Siostry karmelitanki bose zamieszkały tam w dniu jego beatifikaciji 3 października 1998 roku w Mariji Bistricy.

Najważniejszy dzień w historii Mariji Bistricy po odkryciu figurki w 1684 roku jest 3 październik 1998 roku kiedy to papież Jan Paweł II odwiedził Mariję Bistricę i beatyfikował arcybiskupa zagrzebskiego i pielgrzyma do Mariji Bistricy kardinała Alojzija Stepinca. Na początku celebracji Mszy Ojciec Święty powiedział: "Dziś przychodzę do was w tym cennym sanktuarium naszej niebieskiej Matki - Maryi. Przed jej czarną figurką i wy i wasi przodkowie kierowali modlitwy do Boga. Jestem tutaj, aby z wami przynieść Bogu ofiarę uwielbienia i beatyfikował  Sługę Bożego Alojzija Stepinca. Modlimy się do Pana aby nam odpuścił nasze grzechy, aby z czystym sumieniem świadczyć o Dobrej Nowinie; prosimy go żeby swoim miłosierdziem wspierał naszą wytrwałość w wierze i składaniu, służeniu i pokorze serca. "

Szczególny rozwój gospodarczy Mariji Bistricy jest określany przez Kościół i figurkę Matki Boskiej z Jezusem przez tzw. turystykę pielgrzymską. Organizowane pielgrzymki wierzących rozpoczynają się każdego roku w Białą niedzielę (pierwsza niedziela po Wielkanocy) i trwają aż do Podziękowania  (ostatnią niedzielę października). W ostatnich latach można zauważyć coraz więcej pielgrzymów rodzimych szczególnie w weekendy, co wydłuża sezon pielgrzymów.

Rozwój turystyki w szczególności można zaobserwować w wielu restauracjach (ok. 30), które podają usługi lokalnej i międzynarodowej kuchni lub tylko napoje.

Wraz z rozwojem pielgrzymek rozwinął się i handel. Pojawienie się wielu pielgrzymów przyciąga wielu przedsiębiorców, którzy sprzedają pamiątki na ustawionymi stoiskami. Świece, „lampuši“, „licitar“, ceramika i drewniane zabawki stworzyły koloryt i rozmaite oferty. Oferty dla wszystkich pokoleń. A dla pokrzepienia ciała pierniki, medovina i gvirc. Przez szybki rozwój przemysłu, wprowadzenie materiału syntetycznego, stoiska tracą swój smak.

Dzięki trwałość mistrzów, stare zawody powracają i odgrywają dużą rolę w gospodarce Mariji Bistricy. Tradycja ma coraz większe znaczenie i dziś Marija Bistrica ma największą liczbę zarejestrowanych najstarszych rzemiosł w powiacie Krapinsko-zagorskim, wśród których są: jedyny kowal w regionie, kilku producentów produktów miodowych, garncarzy i producenci galanterii drewnianej.

Tradycja wieloroczna tego regionu jest związana z produktami z  miodu, gliny i drewna. Licitarsko serce zawsze było symbolem miłości i szacunku, a przede wszystkim wyrazem miłości między chłopcami i dziewczętami. Dzisiaj licitarsko serce jako prezent symbolizuje niewidzialny most oraz więź miłosną między ludźmi i jest typową chorwacką pamiątką. Medovina jest to napój z miodu i 2-3% alkoholu. Dłuższym procesem dostajemy gvirc, który ma moc wina 10-12% alkoholu. Medovina i gvirc  podawane są z lodem i tak zimny działają bardzo orzeźwiające.

Produkty z pieczonej gliny i dziś są wykorzystywane w gospodarstwach domowych, a także potrawy zrobione w nich mają specjalny, naturalny smak. Różne typowe zagorskie posiłki powstają w tych naczyniach (štruce, puranjke, sirenjke lub tronog) i krajowe wina, jabučnice, ocet

Lazanjskie drewniane zabawki coraz bardziej przyciągają wzrok dzieci swoim kolorowymi kolorami i rozmaitą ofertą od miniaturowych szaf, łóżek, kołysek, stolików z krzesłami do różnych brząkających zabawek „fućkalice“, motyli i inne. W Tugonic są znani producenci drewnianych  krzeseł dla dzieci, taczek i różnych instrumentów muzycznych, takich jak gitary i tamburyna.

Oprócz mistrzów starego rzemiosła istnieją i producenci deocjonalii wykonanych z drewna, gipsu czy metalu.